sunnudagur, febrúar 10, 2008
Nokkur kvikyndi úr undirdjúpunum frá smá köfunartúr sem ég fór í í Janúar til Burma og Taílands...
“Trúðarækjan” (e. Harlequin shrimp) er líka þekkt sem “demantur hafsins”!
Svo sjaldséð er hún og ekki skemmir útlitið. Almættið hefur heldur betur verið í essinu sínu þegar það skóp þetta. Hér er hún búin að næla sér í lítinn krossfisk (rækjan er aðeins um þumlungur að lengd) og þegar búin að klippa af hálfan arm með þessum ótrúlegu klóm.
föstudagur, febrúar 08, 2008
Fengitími hlébarðaháfa í algleymingi - við Koh Bon í Taílandi
"Hver er það sem vogar sér að trufla okkur á svona óheppilegu augnabliki? Nú, þetta er bara hann Dabbi kafari - blessaður gamli! Við vorum svolítið upptekin, geturðu kíkt við á morgun?" (upplausnin er svolítið lág, ég þurfti að þjappa þessu saman til að koma þessu á netið - ég vona að þetta komist til skila)
miðvikudagur, janúar 09, 2008
miðvikudagur, desember 05, 2007
3 dagar í Sapa, á því var engu að tapa...
Skrapp í 3 daga ferð norð-austur að ferðamannastaðnum Sapa þar sem landslag og náttúrua eru ægifögur og minnihlutahóparnir í meirihluta. Ég minntist á þennan stað í færslu fyrir einhverju síðan og gat þess þá hversu ferðamannavæddur hann væri. Það er vissulega rétt en þó ekki svo (enn sem komið er) að það komi að sök þó maður sé að reyna að komast í snertingu við ósnortna og hefðbundna (að því marki sem þessi hugtök hafa einhverja þýðingu á annað borð) menningu og náttúru.
Bærinn Sapa var uppgötvaður af ferðageiranum fyrir um 5 árum síðan en sem fyrr segir eru helstu aðdráttaröflin annars vegar stórbrotið landslag þar sem skiptast á háir og skógi vaxnir fjallgarðar og djúpir dalir þar sem ár og lækir leika lausum hala. Þess á milli eru hlíðarnar bókstaflega þaktar hinum sérstöku stölluðu hrísgrjónaökrum sem eiga rætur að rekja aftur í aldir. Án þessarar stöllunar, sem krefst mikllar vinnu og lagni að útbúa og viðhalda, væri nánast ekkert hægt að rækta í bröttum hlíðunum. Þetta fyrirkomulag er enda þekkt víða úr álfunni.
Hins vegar trekkja að hinir mögnuðu – og marglitu – minnihlutaþjóðernishópar (alls 27 ólík þjóðarbrot) sem hver talar sitt tungumál og klæðist sínum sérstaka klæðnaði.
Þessir “þjóðbúningar” sem sjá má á myndunum eru vissulega aðdráttarafl í sjálfum sér en fólkið er þess utan sérstaklega vinalegt og brosmilt. Hér, líkt og víða annars staðar, eiga minnihlutaþjóðarbrot undir högg að sækja og vilja verða útundan þegar kemur að þátttöku í þjóðfélaginu hvað varðar aðgang að menntun, atvinnu, heilsugæslu og þess háttar. Hér eru enda fæstir skólagengnir og því ólæsir, en tíðni grunnskólasóknar og læsis í Víetnam eru orðin með því mesta sem þekkist í heiminum. Yfir 90% fullorðinna eru læsir, sem verður að teljast nokkuð gott í jafn fátæku landi. Eitt af því fáa, ásamt t.d. heilsugæslu, sem þakka má kommúnismanum. En óþarft er að fjölyrða um mikilvægi menntunar og góðrar lýðheilsu ef ná á árangri í baráttunni um gæðin í hörðum heimi.
Það má því vel draga þá ályktun að kommúnisminn hafi, þrátt fyrir allt, undirbúið jarðveginn fyrir stórsókn Víetnam í efnahags- og þróunarmálum síðustu 2 áratugi sem og árangur í útrýmingu fátæktar. Oft heyrist talað um hið sósíalíska-markaðsdrifna efnahagsundur og samanburður við kraftaverkið í Kína er jafnan talinn við hæfi, enda njóta bæði ríkin á milli 8 og 9% hagvaxtar og geri aðrir betur. Kína byggir enda líka sinn árangur á tiltölulega vel menntaðri og heilbrigðri þjóð, sem þakka má kommúnismanum, þó það hafi verið dýru verði keypt.
Nema hvað – þetta var nú smá útúrdúr – Sapa er alveg magnaður staður sem óhætt er að mæla með, svo ekki sé meira sagt. Minnihlutakrakkarnir í Sapa, sem ekki ganga í skóla heldur ganga um og selja gestum og gangandi hvers kyns hannyrðamuni og minjagripi á góðu verði, tala reiprennandi Ensku – miklu meiri og betri (að ekki sé minnst á Frönsku) en flestir jafnaldrar þeirra annars staðar í landinu eiga nokkurn tíma eftir að gera. Þau eru sem sagt hvorki læs né skrifandi blessuð, en tala 4 tungumál. Auk útlenskunnar tala þau náttúrulega sitt eigið minnihlutamál auk Víetnömsku.
Þá kom ég við í borginni Lao Cai, sem á landamæri að Kína, en aðeins smá lækjarspræna skilur löndin að. Með smá meðvindi mætti líklega hrækja yfir, ef svo bæri undir.
Þá lagði ég leið mína að hinum rómaða, en fjarlæga og ill-aðgengilega, Sunnudagsmarkaði í Bac Ha. Þar kemur fólk alls staðar að úr nærliggjandi héruðum til að kaupa og selja afurðir sínar; allt frá spriklandi hænum og buffalóum að hrísgrjónalanda og vefnaðarvöru hves konar. Myndirnar tala annars sínu máli.
sunnudagur, nóvember 18, 2007
Ein fyrir þá sem eru hungraðir í gátur...
...tekið í dag í tilefni þess að ýtt var úr vör hér í Víetnam nýrri herferð ActionAid og CIFPEN gegn hungri í heiminum – enn ein vitundarvakningartilraunin... svona, vaknið nú!
Hungruð í meira? http://www.actionaid.org/main.aspx?PageID=677 eða http://www.actionaid.org/
Mér var boðið þangað til að hitta mann og annan og taka viðtöl fyrir rannsóknina mína, en ActionAid eru samtök sem eru að vinna að mörgum góðum málum og buðu mér og Raph reyndar síðasta vor að koma í starfsþjálfun (eftir að við vorum búnir að suða í þeim vel og lengi) en við höfðum þá nýþegið boð IFAD.

